زنان ، زایمان و نازایی
4
نوشته شده توسط زوپ

زمان مطالعه 5 دقیقه
زایمان طبیعی

برای به دنیا آمدن نوزاد روش‎های مختلفی وجود دارد که مرسوم‎ترین آن‎ها زایمان به روش طبیعی و سزارین است. اغلب پزشکان زایمان طبیعی را پیشنهاد می‎کنند مگر در موارد خاص که مادر توانایی به دنیا آوردن نوزاد به روش طبیعی را نداشته باشد. این عدم توانایی می‎تواند بنا به دلایل مختلف همچون بیماری باشد. اما به طور کلی زایمان به روش سزارین به دلیل عوارض احتمالی آن توصیه نمی‎شود. عوارضی نه برای نوزاد و نه برای مادر ندارد مگر در موارد خاص. زایمان طبیعی در صورت عدم آگاهی ممکن است برای برخی افراد اندکی استرس ایجاد می‎کند بنابراین لازم است پیش از زمان انجام اطلاعات خود را در این زمینه افزایش دهید.

انواع روش‎ زایمان طبیعی

امروزه با وجود عوارضی که زایمان سزارین برای مادر و نوزاد می‎تواند ایجاد کند و با توجه به عدم توصیه‎ی پزشکان به انجام آن اما زایمان سزارین به دلیل درد کمتر طرفداران بیشتری دارد و ترس از تحمل درد زایمان طبیعی باعث می‎شود افراد به انجام زایمان سزارین روی آورند. اما لازم است بدانید با پیشرفت صنعت پزشکی این امر تا حدی تسهیل یافته است.

  • زایمان بدون در (اپیدورال)

در این روش داروی اپیدورال پیش از شروع زایمان به نخاع فرد تزریق می‎شود که سبب کاهش قابل توجه درد در هنگام زایمان می‎گردد.

  • زایمان در آب

آب به دلیل خاصیت آرامش بخشی که دارد سبب آرامش فرد شده و زایمان را راحت‎تر می‎کند. در این روش مادر در آب قرار می‎گیرد و زمان درد خود را در آب سپری می‎کند.

چگونگی انجام زایمان طبیعی

به طور کلی نمی‎توان زمان دقیقی برای انجام زایمن طبیعی تعیین کرد و زمان مشخص شده توسط پزشک اغلب زمانی تقریبی است که ممکن است حتی دو تا سه هفته پیش از زمان تعیین شده نوزاد به دنیا آید. این روش زایمان تحت سه مرحله انجام می‎شود:

در مرحله اول دردهای فرد به آرامی شروع می‎شود. دردهای ابتدایی نسبت به دردهای بعدی کمتر و قابل تحمل‎تر است زیرا دهانه‎ی رحم به آرامی شروع به باز شدن می‎کند. در این مرحله دهانه‎ی رحم از 4 سانتی‎متر به 7 سانتی‎متر می‎رسد. دردهای شدیدتر زمانی اتفاق می‎افتد که جنین به روده‎ی فرد فشار وارد ‎می‎کند و دیواره‎ی رحم تا 10 سانتی‎متر باز می‎شود. این درد از زمان کوتاه‎تری طول می‎کشد.

در مرحله‎ی دوم دهانه‎ی رحم تا حدی باز می‎شود که نوزاد بتواند از آن خارج شود. نوزاد با زور زدن مادر و انقباضات رحمی خارج می‎شود. ابتدا سر و سپس شانه و قسمت‎های دیگر نوزاد خارج می‎شود. پزشک به کمک یک دستگاه مکش مخصوص خون و مخاط رحم را از بینی نوزاد خارج می‎کند.

در مرحله‎ی سوم که مرحله‎ی پایانی زایمان است پس از خارج شدن نوزاد جفت  از دیواره رحم جدا شده و از واژن خارج می‎شود. خارج شدن جفت بنابر شرایط می‎تواند 5 تا 30 دقیقه طول بکشد.

زمان آن در افرادی که بارداری اولشان است ممکن است از 12 تا 16 ساعت به طول بی‎انجامد تا دهانه‎ی رحم به میزان مورد لازم باز شود و نوزاد توانایی خروج بیاید اما در کسانی که بارداری دومشان است و زایمان قبلی را نیز به روش طبیعی انجام داده‎اند این زمان 5 تا 6 ساعت خواهد بود. همچنین به دلیل عدم استفاده از بی‎حسی اندکی دردناک است.

مزایایی زایمان طبیعی چیست ؟

این روش زایمان به دلیل طی نمودن روند طبیعی بهتر از زایمان‎های دیگر است. نه تنها عوارضی ندارد بلکه مزایای بیشتری نسبت به زایمان‎های دیگر دارد. برخی از این مزایا شامل موارد زیر است:

  • درد فقط اندکی پیش از شروع و در حین زایمان است و مادر پس از زایمان دردی متحمل نمی‎شود.
  • دوران نقاهت این روش کوتاه مدت بوده و مادر اندکی پس از آن می‎تواند به فعالیت‎های روزمره خود بپردازد.
  • خون‎ریز بسیار کم است.
  •  این امکان برای نوزاد ایجاد می‎شود که روند رشد را در روزهای پایانی به خوبی طی کند. بیشترین رشد سلول‎های مغزی، سیستم تنفسی و کبد جنین در روزهای پایانی اتفاق می‎افتد.
  • در این روش مادر کاملا هوشیار است بنابراین می‎تواند بلافاصله پس از به دنیا آمدن نوزاد او را در آغوش گیرد.
  • مایعاتی که به ریه‎ی نوزاد وارد می‎شود در این روش کاملا تخلیه می‎گردد. بنابراین خطر ابتلا به آسم در نوزاد کاملا از بین می‎رود.
  • افرادی که این روش را انجام می‎دهند در زایمان‎های بعدی کمتر دچار عارضه می‎گردند.

زایمان طبیعی چه عوارضی دارد؟

اگرچه زایمان به روش طبیعی نسبت به روش‎های دیگر بسیار ایمن‎تر است اما در مواردی بسیار نادر ممکن است عوارضی نیز در پی داشته باشد. برخی از این عوارض موقتی و برخی دیگر طولانی مدت است. لازم است جهت تصمیم‎گیری نهایی برای انجام زایمان طبیعی با تمام زوایا و عوارض آن به خوبی آشنا باشید. عوارض احتمای این روش عبارت است از:

  • درد ، انقباض ‎رحم و فشار خون بالا از عوارض موقت زایمان طبیعی بوده و به کمک استراحت و یا در صورت لزوم، دارو درمانی از بین می‎رود.
  • گشادی واژن ممکن است پس از زایمان‎های مکرر ایجاد شود که به کمک عمل‎های زیبایی قابل درمان است.
  • در صورتی که واژن در حین زایمان دچار پارگی شود نیاز به بخیه پیدا می‎کند. اما امکان بروز پارگی با توجه به میزان بالای انعطاف پذیری واژن بسیار کم است.
  • در مواردی بسیار نادر امکان بروز عفونت

هزینه‎ زایمان طبیعی

هزینه‎ی انجام این زایمان توسط پزشک تعیین می‎شود. این هزینه بنا به شرایط فرد، دستمزد پزشک، هزینه‎های بیمارستان، روش انجام زایمان طبیعی و ... تعیین می‎شود. اما به طور کلی هزینه‎ی ناشی از زایمان طبیعی نسبت به زایمان سزارین کمتر است زیرا روند زایمان به طور طبیعی طی می‎شود و خدمات زایمان را لازم ندارد. شرکت‎های بیمه اغلب هزینه ‎های آن را تحت پوشش خود قرار می‎دهند اما پیش از اقدام لازم است با مشاور بیمه خود مشورت نمایید.

پیش از انجام زایمان به روش طبیعی چه نکاتی باید رعایت شود؟

یکی از مواردی که روند زایمان را بهبود می‎بخشد و سبب انجام زایمانی با درد کمتر می‎شودرعایت برخی نکات مهم پیش از آن است. این نکات ممکن است بنا به شرایط فرد تغییر کند. برخی از نکات مذکور عبارت است از:

    • پیاده‎روی‎های روزانه و ورزش‎های مخصوص بارداری را فراموش نکنید. این پیاده‎روی‎ها تا حد زایدی به کاهش درد در هنگام زایمان کمک می‎کند.
    • تا حد امکان از تورم بدن خود جلوگیری نمایید.
    • از خوردن نمک و غذاهای پرنشاسته بپرهیزید و مواد غذایی با پروتئین بالا مصرف نمایید.

 

  • از رژیم غذایی مناسب پیروی کنید.
  • فشار خون خود را کنترل کنید.

چه مواردی پس از زایمان باید رعایت شود؟

همانطور که پیش از زایمان لازم است مواردی رعایت گردد، پس از آن نیز لازم است نکاتی انجام شود تا از بروز هرگونه عوارض احتماب جلوگیری شود و فرد دوران نقاهت کوتاه‎تری سپری کند. از جمله مواردی که پس از زایمان به روش طبیعی باید انجام شود می‎توان به گزینه‎های زیر اشاره نمود:

  • یک هفته پس از زایمان برای معاینه به پزشک خود مراجعه نمایید.
  • اغلب مصرف روزانه‎ی قرص آهن تا 3 الی 4 ماه پس از زایمان توصیه می‎شود.
  • تا 40 روز پس از زایمان خون‎ریزی خواهید داشت. در صورتی که میزان این خون‎ریزی بیش از حد پریود بود حتما به پزشک خود مراجعه نمایید.
  • از برقراری رابطه‎ی جنسی تا دو ماه پس از زایمان بپرهیزید و قبل از انجام آن حتما توسط پزشک از سلامتی اندام تناسلی خود آگاه شوید.

انجام زایمان به روش طبیعی برای چه کسانی توصیه نمی‎شود ؟

به دلیل طی نمودن روند طبیعی و نداشتن عوارض انواع دیگر روش‎ها بیشتر توصیه می‎شود. اما ممکن است برخی افراد به دلایل گوناگون امکان انجام زایمان طبیعی را نداشته باشند و یا در صورت انجام آن با مشکلاتی روبه‎رو شوند. بنابراین پزشک زنان روش‎های جایگزین را پیشنهاد می‎کند.

برخی از دلایلی که از انجام آن جلوگیری می‎کند عبارت است از:

  • بیماری‎های خاص مانند دیابت، بیماری‎های قلبی و یا بیماری‎های عفونی واژن که امکان انتقال آن به نوزاد وجود دارد.
  • جایگاه نامناسب نوزاد در شکم مادر
  • در صورتی که مادر تجربه سقط مکرر و یا زایمان سزارین پیشین داشته باشد اغلب، پیشنهاد پزشک زایمان طبیعی نخواهد بود.
  • در صورتی شرایط جسمی مادر برای زایمان طبیعی مناسب نباشد به عنوان مثال لگن کوچکی داشته باشد و یا وزن مادر بالا باشد.
  • در بارداری ‎های چندقلویی پیشنهاد نمی‎شود.

چگونه پزشک زنان مناسب انتخاب نماییم

اگرچه روش زایمان طبیعی روش کم‎خطر و ایمن است و روند طبیعی دارد اما پزشک زنان در این روند بسیار اهمیت دارد. برخی عوارض احتمالی که در این روش وجود دارد می‎تواند به کمک پزشک متخصص از بین رود و زایمان به بهترین نحو خود انجام شود. بنابراین در انتخاب پزشک خود بسیار دقت نمایید. از معیارهای پزشک مناسب می‎توان به تجربه، مهارت، تخصص، سابقه فعالیت و... اشاره نمود.