نوزادان و کودکان

والدین کودکان مبتلا به آسم برای کمک به فرزندان خود چه کنند؟

avatar-155544599745954.jpg
دکتر بهروز مقدادی

1559025187-Hou51.JPG

برای همه ی ما بالا رفتن از پله های زیاد یا پیاده روی تند باعث میشود نفس نفس بزنیم و کمی احساس کنیم نفسمان گرفته است، اما همین فعالیتهای ساده برای افرادی که آسم دارند خیلی سخت تر است. اگرچه هیچ درمان قطعی فعلا برای آسم وجود ندارد اما می توان با دانستن نکاتی، به تنفس بهتر بیماران آسم کمک کرد. 

آسم یک بیماری شایع و معمولا طولانی مدت است که بر روی ریه ها تاثیر می گذارد. آسم ممکن است در کودکی یا در بزرگسالی شروع شود. تصور کنید تنها در امریکا بیش از 25 میلیون نفر دچار آسم هستند که 7 میلیون آنها را کودکان تشکیل می دهند. اگر آسم تحت درمان درست قرار نگیرد می تواند مشکلات جدی و حتی مرگ به دنبال داشته باشد. اما بیشتر افرادی که آسم دارند به پزشک مراجعه میکنند و روش های کنترل آسم را یاد می گیرد. این باعث می شود این افراد خیلی کمتر علائم آسم را تجربه کنند. 

تقریبا همه علائم آسم مربوط به تنفس می شود و فرد ممکن است خس خس، شنیده شدن صدای صوت هنگام باز تنفس عمیق، کوتاه شدن نفس ها، سرفه های شبانه یا اوایل صبح و تنگی نفس را تجربه کند. این علائم ناشی از واکنش مسیرهای تنفسی و ملتهب و باریک شدن آنهاست. وقتی علائم آسم تشدید میشود به آن حمله آسم میگویند. 

هر چیزی که باعث شود مسیر تنفسی کودک مبتلا به آسم ملتهب شود، باعث ورم کردن و باریک شدن مسیر تنفسی او شده و تنفس را برای کودک دشوار میکند. در این شرایط کودک به برخی موادی که از طریق تنفس وارد ریه های او میشوند بسیار حساس میشود. به این مواد محرک های آسم میگویند. 

محرکهای آسم التهاب را تشدید می کنند و باعث می شوند عضله های اطراف مسیرهای تنفسی منقبض و سفت شوند در نتیجه تنفس سخت و سخت تر می شود. سلول های مسیر تنفسی ممکن است مخاط بیش از حد ترشح کنند که باز هم مسیر تنفسی را باریکتر می کند. 

محرک های رایج آسم عبارتند از دود سیگار و قلیان، آلودگی هوا، کپک، غبار خانگی و شوره ی حیوانات. همچنین مواردی مثل تغییرات آب و هوا، ورزش، استرس و عفونت های تنفسی مثل سرماخوردگی می توانند منجر به شروع حمله ی آسم شوند. 

چیزی که والدین باید بدانند این است که از بروز عفونت در کودک پیشگیری کنند. افرادی که آسم دارند شاید بهتر باشد هر سال واکسن آنفلوانزا بزنند، چرا که اگر دچار آنفلوانزا شوند بیشتر در خطر عوارض جدی آن قرار می گیرند. 

آسم یکی از شایعترین بیماری های طولانی مدت در کودکان است. مسیرهای تنفسی در کودکان کوچکتر است بنابراین اگر کودک دچار آسم باشد علائم بیشتر یا شدیدتری نسبت به افراد بزرگسال مبتلا به آسم نشان می دهد. مثلا کودکانی که آسم دارند بیشتر خس خس و سرفه های شبانه دارند. 

برخی از کودکانی که در سن پیش از دبستان قرار دارند هنگامی که سرما می خورند غالبا دچار خس خس سینه می شوند اما این وضعیت به آسم تبدیل نمی شود اما در برخی دیگر خس خس سینه از سه سالگی شروع می شود و ادامه پیدا می کند. احتمالا این کودکان بیشتر آلرژی دارند. 

کنترل و مدیریت آسم در کودکان کم سن سخت تر است. باید برنامه درمانی که پزشک برای کودکتان طراحی می کند را درست دنبال کنید. توصیه های دارویی و پرهیز از محرک های آسم را جدی بگیرید. 

پزشک به شما توضیح می دهد هنگام شروع حمله آسم چه باید بکنید و اگر علائم بدتر شدند چه اقداماتی لازم است. در صورت تشدید علائم باید به پزشک مراجعه کنید و حتی ممکن است لازم باشد کودک را بستری کنید. 

دو نوع دارو برای مدیریت آسم وجود دارد. داروهای کنترل کننده ی طولانی مدت و داروهای سریع الاثر. داروهایی که به سرعت اثر میکنند مانند اسپری های استنشاقی باز کننده مجاری تنفسی که برای شل کردن عضله های اطراف مسیرهای تنفسی طراحی شده اند تا در عرض چند دقیقه تنفس را بهبود ببخشند. اگر ورزش برای کودک باعث تحریک حمله ی آسم می شود پزشک ممکن است توصیه کند کودک این قبیل داروها را 5 تا 15 دقیقه قبل از ورزش یا فعالیت شدید، استفاده نماید. 

داروهای کنترل کننده آسم در بلند مدت مانند داروهای استنشاقی کورتیکواستروئید، هر روز باید استفاده شوند تا به کنترل علائم و پیشگیری از حمله ی آسم کمک کنند. کورتیکواستروئیدهای استنشاقی به عنوان داروهای بلند مدت برای بیشتر کودکان و بزرگسالان مبتلا به آسم تجویز می شوند. مصرف روزانه ی این داروها به کاهش التهاب و کنترل بیماری کمک می کند. 

اگر کودک کم سن است و در مصرف داروهای استنشاقی مشکل دارد، می توان از ماسک یا وسیله های کمکی دیگر استفاده کرد. ممکن است برای بعضی از کودکان نبولایزر تجویز شود. این دستگاه قابل حمل همراه کودک بوده و دارو را به صورت غبار آزاد می کند. 

درصد کمی از بیماران آسم علیرغم مصرف منظم داروهای خود، در کنترل علائم خود مشکل دارند. در این افراد مسیرهای تنفسی به شدت ملتهب می شود و به محرکهای آسم خیلی حساس هستند. این افراد معمولا خس خس سینه ی بیشتری دارند و در طول شب بیشتربیدار می شوند و بیشتر احتمال دارد به خاطر مشکلات تنفسی به صورت فوری به مراکز پزشکی مراجعه کنند. اگر آسم شدید باشد درمان های اختصاصی ویژه برای بیمار مشخص می شود. 

محققان معتقدند مسبب آسم ترکیبی از ژن ها و عوامل محیطی است. اگر شما یا والدینتان آسم داشته اید احتمال این که فرزند شما نیز آسم داشته باشد بیشتر است. همچنین چاقی و قرار گیری در معرض دود سیگار خطر ابتلا به آسم را بالا می برد. 

برای بیشتر کودکان مبتلا به آسم مصرف منظم داروها، دوری از محرکها و رعایت دقیق دستورات پزشک تا حد زیادی جلوی حمله های آسم را گرفته و علائم را برطرف می کند. 

مشاوره با پزشک