بارداری و زایمان

سرخجه و بارداری

avatar-152872956619219.jpg
دکتر معصومه مظفری

1556092488-6XWJ4.jpg

 

یکRNA  ویروس عامل سرخجه است که سرخک آلمانی هم نامیده می شود و اهمیت کمی در ناباروری دارد. عفونت سرخجه در سه ماهه اول باردای با خطر بالای سقط  و اختلالات  مادرزادی شدید همراه است . انتقال از طریق ترشحات حلق وبینی است و میزان انتقال 80% در افراد مستعد است، پیک بروز در اواخر زمستان و بهار در نواحی اندمیک است .

سرخجه معمولا بیماری تب دار خفیف با راش ماکولوپاپولر منتشر است که ، از صورت شروع و به اندامها و تنه گسترش می یابد. گفته می شود که 50 تا25 % عفونتها بی علامت است، علایم دیگر شامل آرترالژی یا آرتریت، لنفادنوپاتی سر و گردن و کنژنکتیویت است. دوره ی نهفته ی بیماری 13 تا 25 روز است. انتقال ویروس معمولا یک هفته قبل از علایم بالینی ایجاد می شود و بالغین در مدت ویرمی (وجود ویروس در خون) و 7 روز بعد از بثورات دچار عفونت می شوند. تا 50% موارد عفونتهای مادری بدون علامت بالینی هستند علیرغم اینکه ویرمی باعث عفونتهای جنینی مخرب می شوند.

تشخیص:

ویروس سرخجه را می توان از ادرار ، خون ، ترشحات دهان وبینی ومایع مغزی نخاعی تا 2 هفته بعد از شروع بثورات پوستی جدا کرد. تشخیص با آزمایشات سرولوژیک انجام می شود. 6% زنان غیر مصون در طی بارداری تغییرناشی از ابتلا به ویروس را نشان میدهند . آنتی بادی اختصاصی IgM را می توان ۴تا۵ روز بعد از شروع علایم بالینی شناسایی کرد، اما آنتی بادی می تواند تا 6 هفته بعد از ظهور بثورات باقی بماند. مهم اینست که عفونت مجدد با ویروس سرخجه می تواند باعث افزایش گذرای سطوح پایین IgM شود که البته عفونت جنینی نادر است ولی اثرات سوء جنینی گزارش شده است. پیک تیتر انتی بادی IgG سرم 2 تا 1 هفته بعد از شروع بثورات پوستی است. این پاسخ  سریع آنتی بادی تشخیص آزمایشگاهی را دچار مشکل می کند ، مگر اینکه نمونه ها در طی چند روز بعد از شروع راش جمع آوری شود. اگر برای مثال نمونه اول 10 روز بعد از راش بدست آید شناسایی آنتی بادی IgG  نمی تواند بیماری اخیر و مصونیت قبلی در برابر سرخجه را افتراق دهد .

اثرات جنینی:

ویروس سرخجه یکی از خطرناکترین عوامل ایجاد نقص های جنینی است و بدترین اثرات عفونت جنینی در دوره ی تشکیل اندامهای جنینی روی میدهد. در 90% موارد زنان باردار مبتلا به سرخجه و بثورات پوستی طی 12 هفته اول بارداری، جنین مبتلا به عفونت مادرزادی دارند. در 13 تا 14 هفتگی بروز به 50% و حوالی انتهای سه ماهه ی دوم به 25% می رسد. نقص ها بعد از 20 هفته بارداری نادر هستند. تابلوهای منسوب سندرم سرخجه مادرزادی برای تشخیص قبل از زایمان نقص های دیواره قلبی ، تنگی شریان ریوی، میکروسفالی(کوچکی سر)، کاتاراکت، میکروفتالمی(کوچکی چشم) و بزرگی کبد وطحال هستند. دیگر اختلالات شامل کوری حسی-عصبی، ناتوانی ذهنی، بثورات پوستی نوزادی و بیماری استخوانی است.

نوزادان متولد شده با سرخجه مادرزادی ممکن است ویروس را ماه ها دفع کنند و  بنابراین تماس آنها با شیرخواران و بالغین مستعد ، یک خطر جدی است. گزارشهای مبنی بر عوارض دیررس در ارتباط با سندرم سرخجه مادرزادی شامل التهاب مغزی پیش رونده، دیابت ملیتوس وابسته به انسولین و اختلالات تیروئید است.

درمان و پیشگیری:

درمان اختصاصی برای سرخجه وجود ندارد. پیشگیری از تماس با ترشحات به مدت 7 روز بعد از شروع بثورات پوستی توصیه می شود.ایمن سازی غیر فعال بعد از تماس با بیمار مبتلا، توسط  ایمونوگلوبولین اگر ظرف 5 روز بعد از تماس داده شود، ممکن است مفید باشد .

10% زنان در امریکا علیرغم مصون سازی مستعد هستند.  سرخجه مادرزادی هنوز در کشورهای در حال رشد دیده می شود. برای ریشه کن سازی سرخجه و پیشگیری کامل از سرخجه مادرزادی یک برخورد جامع برای ایمن سازی جمعیت بالغین توصیه می شود.

واکسن MMR باید به زنان غیر باردار در سنین باروری که شواهدی از مصونیت را ندارند هر زمان که به شبکه مراقبت های بهداشتی مراجعه کردند پیشنهاد شود.واکسیناسیون پرسنل بیمارستانی مستعد که ممکن است در تماس با بیمار مبتلا به سرخجه یا زن باردار باشند حایزاهمیت است.

از واکسیناسیون یک ماه قبل یا حین بارداری اجتناب شود ، زیرا واکسن حاوی ویروس زنده ضعیف شده است. شواهدی مبنی بر ارتباط بین واکسیناسیون و ایجاد نقص های جنینی مشاهده نگردیده . اگرچه از لحاظ تئوری خطر 6/2 درصدی دارد. واکسیناسیون MMR اتفاقی در خانم باردار نیازی به ختم بارداری ندارد.

غربالگری سرولوژیک سرخجه قبل از بارداری برای تمام زنان  توصیه می شود. به زنان غیر مصون واکسن MMR  بعد از زایمان توصیه می شود.

 

مشاوره با پزشک