بیماری ها

سرطان تیرویید

avatar-15344655537489.jpg
دکتر اشرف علی مددی

1560323766-5HJE9.jpg

کلیات: 
سرطان تیرویید در سلول های تیرویید ایجاد می شود. تیرویید غده ای پروانه ای شکل است که در قاعده ی گردن قرار دارد. کار تیرویید تولید هورمونی است که ضربان قلب، فشار خون، وزن و حرارت بدن را تنظیم میکند. هرچند سرطان تیرویید در آمریکا شایع نیست اما، به نظر می رسد که شیوع آن در حال افزایش است.
به نظر می رسد این افزایش شیوع، به دلیل تکنولوژی جدید است که اجازه ی تشخیص سرطان های تیرویید در زمانی که بسیار کوچک هستند را به پزشکان می دهد، کاری که قبل از این امکان پذیر نبود.
در بیشتر موارد سرطان تیرویید با درمان علاج پذیر هستند.

علایم:
ویژگی سرطان تیرویید این است که در مراحل اولیه ی بیماری هیچ علامت یا نشانه ای ندارد.اما با رشد آن ممکن است سبب علایم ذیل شود.
ـ توده ای که در گردن از طریق پوست به راحتی قابل لمس است.
ـ تغییر صدا شامل افزایش خشونت صدا.
ـ اختلال بلع.
ـ درد در ناحیه ی گردن و گلو.
ـ تورم غدد لنفاوی گردن.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید: اگر شما هریک از علایم و نشانه های فوق را دارید باید به پزشک مراجعه کنید، سرطان تیرویید شایع نیست، بنابراین ممکن است پزشک شما ابتدا عوامل دیگری که سبب بروز این علایم شده را جستجو کند.

علل سرطان تیرویید:
علت سرطان تیرویید خیلی روشن نیست، وقتی سلول های تیرویید دچار تغییرات ژنتیک می شوند، سرطان رخ می دهد. جهش ها سبب رشد و تکثیر بی رویه ی سلول ها می شوند، همچنین این سلول ها ویژگی مرگ سلولی را که در سلول های طبیعی وجود دارد از دست می دهند. تجمع این سلول های غیر طبیعی، منجر به شکل گیری یک تومور می شود. سلول های غیر طبیعی می توانند به نوع نزدیک تهاجم یابند و می توانند به تمام بدن گسترش یابند.

انواع کانسرهای تیرویید:
برای تعیین روش درمان و پیش آگهی بیماری باید نوع سرطان تیرویید مشخص شود.

انواع سرطان های تیرویید شامل :

۱) کانسر پاپیلاری تیرویید: شایع ترین کانسر تیرویید است. این سرطان از سلول های فولیکولار برمی خیزد. این سلول ها محل تولید و ذخیره ی هورمون تیرویید هستنئد، این نوع سرطان اغلب افراد بین ۳۰ تا ۵۰ سال را درگیر می کند.

۲) کانسر فولیکولار تیرویید: این نوع هم از همان سلول های فولیکولار منشا می گیرد، این سرطان اغلب افراد بالای ۵۰ سال را درگیر می نماید. سرطان هرتل یک نوع نادر و بالقوه مهاجم تر از کانسر فولیکولار می باشد.

۳) کانسر مدولاری تیرویید:این نوع کانسر از سلول های c تیرویید ناشی می شود. این سلول ها کلسی تونین تولید می کند. افزایش سطح کلسی تونین در خون می تواند نشانگر کانسر تیرویید در مراحل بسیار ابتدایی بیماری باشد. سندروم های ژنتیک خاص ریسک کانسر مدولاری تیرویید را افزایش می دهند. هرچند این سندرم های ژنتیک نادر هستند.

۴) کانسر آناپلاستیک تیرویید: کانسری نادر با رشدی بسیار سریع است، که درمان آن بسیار مشکل است. این کانسر به طور تیپیک در افراد بالای ۶۰ سال پدید می آید.

عوامل خطر:

عواملی که خطر ابتلا به کانسر تیرویید را افزایش می دهند شامل موارد ذیل می باشند.

ـ کانسر تیرویید بیشتر در زنان رخ می دهد تا مردان.
ـ مواجه شدن با سطوح بالای تشعشع، مثال های تماس با سطوح بالای اشعه شامل رادیوتراپی سر و گردن و حوادث فعالیت های انرژی هسته ای یا آزمایش سلاح هسته ای در زمین.
ـ توارث سندروم های ژنتیک خاص، سندروم های ژنتیک که ریسک کانسر تیرویید را افزایش می دهند شامل کانسر مدولاری فامیلی تیرویید.

عوارض:
عود سرطان تیرویید. علیرغم درمان ممکن است این بیماری عود کند، حتی اگر تیرویید کامل برداشته شود. این اتفاق می تواند به صورت گسترش میکروسکوپیک سلول های کانسر قبل از اینکه تیرویید برداشته شده باشد رخ داده باشد.

یک کانسر تیرویید ممکن است در مکان های ذیل عود کنند:

غدد لنفاوی گردن، قطعات کوچک شبه تیرویید که در جراحی قبل جامانده اند، سایر نقاط بدن.
عود کانسر تیرویید قابل درمان است، در این مورد پزشک با درخواست آزمایش خون دوره ای شواهد عود کانسر تیرویید را پایش می کند.

پیشگیری:
از آنجا که علل دقیق بروز کانسر تیرویید مشخص نشده است، بنابراین هنوز راهی برای پیشگیری از کانسر تیرویید، در افرادی که خطر ابتلا به آن را در حد معمول دارند، یافت نشده است.

 پیشگیری در افراد با ریسک بالای ابتلا:

کودکان و بزرگسالانی که ژن جهش یافته ی کانسر مدولاری تیرویید را به ارث برده اند، توصیه می شود که تیرویید آن ها توسط عمل جراحی برداشته شود، در این موارد مشاوره با یک متخصص ژنتیک می تواند ریسک کانسر تیرویید را برای شما توضیح دهد.

پیشگیری در افرادی که با فعالیت های انرژی هسته ای در ارتباط هستند:
حوادث منجر به انفجار هسته ای می توانند سبب مشکلات تیرویید در افرادی که در آن نزدیکی زندگی می کنند گردد. اگر شما در فاصله ی ده مایلی یک انفجار هسته ای در آمریکا زندگی می کنید، باید داروی یدید پتاسیم که اثر تشعشع را در تیرویید مسدود می کنند دریافت کنید. در این شرایط شما و خانواده ی شما باید یدید پتاسیم دریافت کنید تا از ایجاد مشکل در تیرویید شما جلوگیری کنند.

تشخیص:
آزمایشات و اقداماتی که برای تشخیص سرطان تیرویید استفاده می شود شامل موارد ذیل است:
ـ معاینه ی بالینی: پزشک به تغییرات ایجاد شده در معاینه ی بالینی در تیرویید شما توجه می کنند و در مورد عوامل خطر ابتلای شما سوال می کنند، مثل تماس با تشعشع و شرح حال فامیلی تومور تیرویید.
ـ آزمایش خون: آزمایش خون برای مشخص کردن عملکرد نرمال تیرویید انجام می شود.
ـ برداشتن نمونه از گره تیرویید: در طی انجام بیوپسی تیرویید، پزشک شما یک سوزن نازک و بلند را از طریق پوست وارد گره ی تیرویید می کند. از سونوگرافی برای بیوپسی از محل دقیق گره استفاده می شود. پزشک از سوزن جهت برداشتن نمونه ی مشکوک ازگره تیرویید استفاده می کند. این نمونه ی سلولی برای مشاهده ی سلول های سرطان به آزمایشگاه ارسال می شود.
ـ اقدامات تصویر برداری: یک یا چند آزمون تصویر برداری برای بررسی گسترش سرطان تیرویید انجام می شود. این تصویر برداری ها  شامل سی تی اسکن ـ
PET و یا سونوگرافی باشد.

تست های ژنتیک: بعضی از بیماران با کانسر مدولاوی تیرویید ممکن است تغییرات ژنتیکی داشته باشد که می تواند همزمان با سایر کانسر های تیرویید نباشد شرح حال فامیلی به پزشک کمک می کند که به بررسی آزمون های ژنتیک که ریسک کانسر را مشخص می کند بپردازد.

درمان:
گزینه های درمان کانسر تیرویید بسته به نوع و مرحله ی آن، سطح سلامتی و ترجیح بیمار برای درمان دارد. بیشتر کانسرهای تیرویید قابل درمان هستند.

جراحی:
بیشتر مردم مبتلا به کانسر تیرویید تحت درمان جراحی تیرویید برای برداشتن قسمتی از آن یا همه ی تیرویید قرار می گیرند.
جراحی ها شامل موارد زیر هستند:
ـ برداشتن قسمت عمده ی تیرویید: البته در بیشتر موارد پزشک توصیه به براشتن کل تیرویید دارد. جراح یک برش در قاعده ی گردن ایجاد می کند تا دسترسی به تیرویید پیدا کند. در بیشتر موارد جراحی یک حاشیه ی کوچک از نسج تیرویید در اطراف غدد پاراتیرویید باقی می گذارند. تا احتمال آسیب به غده ی پاراتیرویید را کاهش دهد.
ـ برداشتن غدد لنفاوی گردن: وقتی تیرویید برداشته می شود. جراح ممکن است لنف توده های بزرگ شده را از گردن خارج کند و آن ها را جهت حضور سلول سرطانی آزمایش کند.
ـ برداشتن قسمتی از تیرویید: در شرایط خاصی که سرطان تیرویید خیلی کوچک است، جراح ممکن است که توصیه به برداشتن قسمتی از تیرویید بکند
جراحی تیرویید خطر خون ریزی و عفونت دارد. صدمه به غدد پارا تیرویید در طی جراحی، ممکن است منجر به کاهش سطج کلسیم بدن شود. خطر آسیب به اعصاب متصل به تارهای صوتی نیز وجود دارد که منجر به فلج تارهای صوتی خشونت صدا و اشکال در تنفس میشود.

درمان با هورمون تیرویید:
پس از تیرویید کتومی، باید هورمون تیرویید لووتیروکسین تجویز شود (برای تمام عمر) این دارو دو حسن دارد.تامین کننده ی هورمون تیرویید است که به طور طبیعی از تیرویید ترشح می شود. و ترشح هورمون
TSH را از هیپوفیز سرکوب می کند. سطوح بالای این هورمون سبب تحریک رشد سلول های باقیمانده ی کانسر تیرویید میشود.
چند ماه پس از جراحی، آزمایش تیرویید برای تنظیم لووتیروکسین لازم است، انجام این تست ها به صورت دوره ای باید ادامه یابد.

ید رادیواکتیو:
برای درمان با یدرادیو اکتیو از مقادیر زیادی از یک فرم ید که خواص رادیواکتیو دارد استفاده می شود. ید رادیواکتیو برای تخریب بقایای تیرویید که ممکن است پس از تیرویید کتومی باقی مانده باشد استفاده می شود.
از ید رادیو اکتیو برای عود کانسر تیرویید، در قسمت های مخلف بدن که پس از درمان اولیه رخ داده است نیز استفاده می شود.
عوارض جانبی ممکن است شامل موارد ذیل باشد:
خشکی دهان، خشکی چشم، تغییر حس بویایی و چشایی، خستگی.
بیشتر سطوح ید رادیواکتیو در طی چند روز اول درمان از طریق ادرار دفع می شود. دستورالعمل موارد احتیاطی برای جلوگیری از خطر تشعشع به افراد در تماس با بیمار به وی داده می شود. در مراحل اولیه باید به طور موقت از تماس نزدیک با سایر افراد پرهیز شود بویژه زنان باردار و کودکان.
رادیو تراپی خارجی:
اشعه ی درمانی ممکن است توسط دستگاه با انرژی بالا رادیوتراپی از خارج صورت پذیرد مانند اشعه ی ایکس و پروتون که به طور دقیق در محل مشخص تابیده می شود. این روش درمانی هسته ای ۵ روز به مدت چند دقیقه قرار می گیرد، در حالی که دستگاه رادیوتراپی در اطراف آن می چرخد.

استفاده از رادیوتراپی گزینه ای برای افرادی است که نمی توانند مورد عمل جراحی قرار گیرند و یا کانسر تیرویید پس از تجویز ید رادیو اکتیو به رشد خود ادامه می دهد. همچنین رادیوتراپی در مواردی که پس از جراحی، ریسک بالای عود کانسر پیش بینی می شود، توصیه می گردد.

شیمی درمانی:
شیمی درمانی به استفاده از دارو درمانی برای کشتن سلول های سرطانی اطلاق می شود، این روش به صورت داروهای داخل وریدی تجویز می شود. مواد شیمیایی به سراسر بدن راه می یابند و به سرعت سلول های در حال رشد را نابود می کنند از جمله سلول های سرطانی را.
استفاده از شیمی درمانی در درمان کانسر تیرویید متداول نیست، اما ممکن است بعضی بیماران از این روش درمانی سود ببرند، بخصوص کسانی که به سایر درمان ها پاسخ نداده اند.
در افراد مبتلا به کانسر تیرویید آناپلاستیک ممکن است شیمی درمانی و رادیو تراپی همزمان استفاده شود.
تزریق الکل در کانسر ها
:
نابود کردن سرطان های کوچک تیرویید توسط تزریق الکل تحت راهنمای سونوگرافی، برای تزریق دقیقا در محل سرطان روشی است که برای درمان کانسرهایی که در حین جراحی به راحتی در دسترس نیستند استفاده می شود. در شرایطی که عود کانسر تیرویید محدود به نواحی کوچک در گردن باشد ممکن است پزشک تصمیم بگیرد از این روش استفاده کند.
دارو درمانی هدفمند:
درمان دارویی به جهت حمله و آسیب پذیری سلول های سرطانی است.
داروهایی که جهت درمان کانسر تیرویید استفاده می شوند سیگنال هایی که رشد و تقسیم سلول سرطانی را تحریک می کنند، مورد هدف قرار می دهند این داروها برای کانسرهای پیشرفته استفاده می شود.
درمان های حمایتی:
درمان های حمایتی روش های اختصاصی درمان است که بر التیام درد و سایر علایم بیماری تاثیر جدی دارند. در این روش درمان افراد حرفه ای و توانا با بیمار و خانواده ی او و سایر پزشکان کار می کنند تا شرایط حمایتی و درمان های تکمیلی برای مراقبت های آینده را فراهم سازند. درمان های حمایتی ممکن است به موازات درمان های اصلی تهاجمی مثل جراحی، شیمی درمانی و رادیوتراپی ادامه یابد.
وقتی درمان های حمایتی کنار سایر درمان های لازم صورت می گیرد مبتلایان به سرطان ممکن است احساس بهتری داشته باشند و طولانی تر زندگی کنند.
درمان های حمایتی توسط تیم پزشکان، پرستاران و سایر متخصص های حرفه ای صورت می­پذیرد .هدف تیم درمان حمایتی بهبود کیفیت زندگی بیماران و خانواده های ایشان می باشد. این فرم از مراقبت ها در کنار سایر درمان های اصلی یا درمان های دیگر ارائه می شود.
تشخیص سرطان تیرویید می تواند وحشتناک باشد. پس از تشخیص بیمار چه حسی دارد و چه می کند؟ هر فردی بالاخره می فهمد چگونه با تشخیص کانسر کنار بیاید و تا زمانی که این اتفاق بیفتد خوب است که این نکات مورد توجه قرار گیرد.
اطلاعات بیشتر راجع به کانسر تیرویید کسب کنید تا بتوانید در مورد مراقبت خود تصمیم بگیرید. جزییات را در مورد کانسر خود بنویسید مثل نوع، مرحله و گزینه های درمان.
از پزشک خود در این رابطه که کجا و چگونه میتوانید اطلاعات کسب کنید سوال کنید.
با کسانی که به این بیماری مبتلا بودند و تمامی این مراحل را طی کردند در تماس باشید زیرا ممکن است وقتی با کسانی که در شرایط شما بودند صحبت کنید احساس بهتری داشته باشید.
از پزشک خود در مورد گروه های حمایتی در منطقه ی خود سوال کنید یا با افراد مبتلا به کانسر تیرویید در ارتباط باشید.
کنترل کنید هر آن چیزی که می توانید در مورد سلامتی خود انجام دهید.
شما نقشی در اینکه مبتلا به کانسر تیرویید شوید یا نشوید نداشته اید، اما شما میتوانید قدم هایی در جهت حفظ سلامت خود در حین یا پس از درمان بردارید. برای مثال رژیم غذایی سالم و سرشار از میوه جات و سبزی جات، خواب کافی شبانه، شرکت در فعالیت های فیزیکی در بیشتر روزهای هفته.
ویزیت های دوره ای: اگر شما علایم یا نشانه هایی دارید که شما را نگران می کند اول با پزشک خانواده­ی خود مشورت کنید و اگر او مشکوک به این شد که شما مشکل تیرویید دارید شما باید به یک آندوکرینولوژیست ارجاع داده شوید

مشاوره با پزشک