آلرژی و ایمنی شناسی بالینی
4
نوشته شده توسط زوپ

آلرژی چیست؟

آلرژی چیست : حساسیت زمانی رخ می دهد که سیستم ایمنی به مواد خارجی مانند گرده و یا غذایی که در بیشتر افراد حساسیتی ایجاد نمی کند واکنش نشان دهد. سیستم ایمنی شما موادی به نام آنتی بادی تولید می کند. اگر آلرژی داشته باشید سیستم ایمنی آنتی بادی هایی تولید می کند که حتی آلرژن خاصی را که مشکل ساز نیست، به عنوان آلرژن مضر شناسایی می کند. با قرار گرفتن در معرض این آلرژن، واکنش سیستم ایمنی باعث التهاب پوست، سینوس ها، مجاری تنفسی یا دستگاه گوارش می شود. شدت حساسیت در افراد مختلف متفاوت و از حساسیت جزئی تا واکنشی اورژانسی که مرگبار است متغیر است. با این که اکثر حساسیت ها درمانی ندارند، اما مراقبت های درمانی به بهبود علائم آنها کمک می کنند.

آشنایی با علائم آلرژی

علائمی که به ماده آلرژن وابسته است ممکن است مجرای تنفسی، مجرای بینی،سینوس ها،پوست و دستگاه گوارش را تحت تاثیر قرار دهد. شدت واکنش ها از خفیف تا شدید متغیر است. در موارد شدید ممکن است واکنشی مرگبار به نام آنافیلاکسی رخ دهد.

تب یونجه که رینیت هم نام دارد علائم زیر را به دنبال دارد :

عطسه، خارش بینی، چشم ها یا سقف دهان
آبریزش و گرفتگی بینی
قرمزی یا تورم چشم ها
حساسیت غذایی ممکن است علائم زیر را به همراه داشته باشد:
احساس سوزش در دهان
تورم لب ها، زبان، صورت یا گلو
کهیر
آنافیلاکسی

آشنایی با علائم آلرژی نیش حشرات

تورم در ناحیه بزرگی از محل گزش
خارش یا سوزش در سراسر بدن
سرفه، گرفتگی ، خس خس سینه یا کوتاه شدن تنفس
آنافیلاکسی

آشنایی با علائم حساسیت دارویی

کهیر
خارش پوست
جوش
تورم صورت
خس خس سینه
آنافیلاکسی

اگزما یا درماتیت آتوپیک که نوعی آلرژی پوستی است ،علائم زیر را در پوست ایجاد می کند :

خارش
قرمزی
پوسته پوسته یا کنده شدن پوست

آنافیلاکسی

برخی از حساسیت ها ازجمله حساسیت به غذا یا نیش حشرات ممکن است واکنش شدیدی به نام آنافیلاکسی ایجاد کنند. آنافیلاکسی وضعیتی اورژانسی و مرگبار است که ممکن است باعث شوک شود. علائم آن عبارت اند از :

کاهش هوشیاری
کاهش فشارخون
کاهش شدید تنفس
خارش پوست
حالت سرگیجه
حالت تهوع و استفراغ

عوامل رایج تحریک کننده آلرژی

حساسیت زمانی رخ می دهد که سیستم ایمنی به اشتباه مواد بی ضرر را به عنوان عوامل مهاجم خطرناک شناسایی می کند. سپس آنتی بادی هایی تولید می کند که در برابر آن آلرژن خاص در حالت آماده باش هستند. با قرار گرفتن مجدد در برابر همان آلرژن، آنتی بادی ها مواد شیمیایی سیستم ایمنی ازجمله هیستامین را آزاد می کنند که باعث بروز علائم آلرژی می شود.

آلرژن های هوایی، از جمله گرده، شوره پوست حیوانات، مایت خاکی و کپک
بعضی غذاها، مخصوصاً بادام زمینی، آجیل درختی، گندم،بادمجان، سویا، ماهی، حلزون صدف دار، تخم مرغ و شیر
نیش حشرات مانند زنبور عسل یا زنبور
داروها، مخصوصاً پنی سیلین یا آنتی بیوتیک های بر پایه پنی سیلین
لاتکس و مواد دیگر که می توانند باعث واکنش پوستی شوند.

عوامل خطرساز در آلرژی

در صورت وجود موارد زیر احتمال بروز این مشکل بیشتر خواهد بود
سابقه خانوادگی : مبتلا به آسم یا دیگر بیماری های آلرژیک باشید

آشنایی با عوارض حساسیت ها در بدن انسان

آنافیلاکسی: اگر حساسیت شدید دارید در معرض واکنش های خطرناک خواهید بود. غذاها، داروها و نیش حشرات از عوامل رایج محرک آنافیلاکسی هستند.
آسم: اگر آلرژی دارید احتمال ابتلا به آسم در شما بیشتر است. آسم واکنش سیستم ایمنی است که راه هوایی و تنفس را تحت تأثیر قرار می دهد و در بسیاری از موارد با قرار گرفتن در معرض آلرژن های محیطی بروز می کند. سینوزیت و عفونت گوش یا شش ها: اگر تب یونجه یا آسم داشته باشید، خطر ابتلا به این بیماری ها افزایش می یابد.

پیشگیری از ابتلا به آلرژی

خودداری از عوامل محرک رایج : حتی اگر در حال درمان علائم خود هستید، از تماس با عوامل محرک خودداری کنید. مثلاً اگر به گرده حساسیت دارید، زمانی که گرده در هوا زیاد است در خانه بمانید و در و پنجره ها را بسته نگه دارید. اگر به مایت خاکی آلرژی دارید، گاهی اوقات رختخواب خود را گردگیری و بشویید.

یادداشت کنید : برای مشخص کردن عواملی که باعث بروز یا تشدید علائم می شود، فعالیت های خود را بررسی کنید، چه چیزهایی می خورید، علائم چه زمانی بروز می کنند و چه زمانی به کمک نیاز است. این کار به شناسایی عوامل محرک توسط شما و پزشک کمک می کند.

بستن دستبند هشدار پزشکی: اگر واکنش آلرژیک شدیدی دارید، دستبند (یا گردنبند) هشدار پزشکی این امکان را می دهد تا زمانی که واکنش آلرژیک دارید و قادر به برقراری ارتباط نیستید دیگران از بیماری شما مطلع شوند.

آشنایی با درمان سریع خانگی آلرژی

نحوه تشخیص حساسیت

برای بررسی ابتلا به آلرژی احتمالاً پزشک سوالاتی در مورد علائم از شما می پرسد و شما را معاینه می کند و ز شما می خواهد علائم و محرک های احتمالی را یادداشت کنید
اگر حساسیت غذایی دارید پزشک احتمالاً از شما می خواهد غذاهایی که می خورید را با جزئیات یادداشت کنید و یا هنگام ارزیابی آلرژی ، خوردن غذای مشکوک را متوقف کنید. احتمال دارد پزشک یک یا هر دو آزمایش زیر را تجویز کند. با این حال اطلاع داشته باشید که ممکن است این آزمایش ها مثبت کاذب یا منفی کاذب باشند.

تست پوست: پزشک یا پرستار پوست را خراش می دهند و شما را در معرض مقادیر کمی از پروتئین های موجود در آلرژن های احتمالی قرار می دهند. اگر آلرژی داشته باشید، احتمالاً دچار تورم در محل آزمایش پوست خواهید شد.

آزمایش خون: در این آزمایش تخصصی که معمولاً تست رادیو آلرگو سوربنت(radioallergosorbent) یا RAST یا ایمونو کپ (immune CAP) نام دارد، مقدار آنتی بادی های ایجاد کننده آلرژی در خون که آنتی بادی های ایمونوگلوبولین ای (igE) نام دارند اندازه گیری می شود. نمونه خون به آزمایشگاه ارسال و از نظر حساسیت به آلرژن های احتمالی بررسی می شود.
اگر پزشک احتمال دهد که مشکل مربوط به آلرژی نیست، ممکن است آزمایش های دیگری را برای تشخیص  بیماری های دیگر یا رد کردن احتمال قبلی تجویز کند.

آشنایی با درمان دارویی آلرژی

پرهیز از آلرژن : پزشک کمک می کند تا محرک های آلرژی را شناسایی و از آن ها پرهیز کنید. این کار اقدام مهمی در پیشگیری از واکنش ها ، کاهش علائم خواهد بود.
دارو : بسته به نوع حساسیت ها ، داروها به کاهش واکنش سیستم ایمنی و تسکین علائم کمک می کنند. احتمالاً پزشک داروهای بدون نسخه و داروهای نسخه ای به شکل قرص یا مایع، اسپری بینی یا قطره چشمی را تجویز می کند.
ایمونوتراپی : در حساسیت های شدید یا حساسیت هایی که به طور کامل با درمان های دیگر برطرف نمی شوند، پزشک ایمونوتراپی آلرژی را تجویز خواهد کرد. این روش شامل چندین تزریق عصاره خالص آلرژن است که معمولاً طی چند سال انجام می شود.
نوع دیگر ایمونوتراپی قرص هایی است که باید زیر زبان قرار داد (قرص زیرزبانی) تا حل شوند. داروهای زیرزبانی در درمان برخی آلرژی های ایجاد شده توسط گرده کاربرد دارند.
اپی نفرین اورژانسی : اگر حساسیت شدید دارید باید همیشه آمپول اپی نفرین را همراه داشته باشید. در واکنش های شدید تزریق اپی نفرین (Auvi-Q، EpiPen و غیره) تا زمان دریافت درمان اورژانسی به کاهش علائم کمک می کند.

آشنایی با درمان سریع خانگی آلرژی

برخی از علائم را می توان با درمان های خانگی تسکین داد.

علائم گرفتگی سینوس و تب یونجه: این علائم معمولاً با قطره سالین بینی( شستشوی سینوس ها با محلول آب نمک) بهبود می یابد. می توانید از نتی پات یا بطری آبفشان برای خارج کردن موکوس سفت شده و محرک ها از بینی استفاده کنید. با این حال استفاده نادرست از نتی پات یا دیگر وسایل ممکن است منجر به عفونت شود.
علائم حساسیت هوایی خانگی : تماس با مایت خاکی یا شوره پوست حیوانات را با شستن مکرر رختخواب و اسباب بازی های پولیشی در آب داغ، کاهش رطوبت، استفاده منظم از جاروبرقی با فیلتر خوب مثلاً فیلتر حذف ذرات معلق هوا با کارایی بالا (HEPA) و جایگزینی فرش با کف پوش سخت کاهش دهید.
علائم حساسیت با کپک : رطوبت را در محل های نم دار از جمله حمام و آشپزخانه با استفاده از فن تهویه و دستگاه رطوبت گیر کاهش دهید. نشتی آب را در داخل و خارج خانه برطرف کنید.
داروهای جایگزین :بر اساس عملکرد بالینی، برخی از افراد مبتلا به رینیت آلرژیک ممکن است با طب سوزنی بهبود پیدا کنند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد

اگر علائمی دارید که فکر می کنید در اثر آلرژی ایجاد شده است، باید به پزشک مراجعه کنید. اگر پس از مصرف داروی تجویز شده علائمی بروز کرد، مجددا با پزشک خود تماس حاصل کنید.

در صورت بروز واکنش شدید آلرژیک (آنافیلاکسی) با شماره 115 یا اورژانس محل خود تماس حاصل کنید. اگر همراه خود دستگاه تزریق اتوماتیک اپی نفرین (Auvi-Q، EpiPen و ...) دارید، فوراً به خود تزریق کنید.
حتی اگر پس از تزریق اپی نفرین علائم بهبود یافت، باید برای اطمینان از عدم بازگشت علائم به اورژانس مراجعه کنید.
اگر در گذشته حمله آلرژیک شدید یا علائم آنافیلاکسی را داشته اید، به پزشک مراجعه کنید. ارزیابی، تشخیص و کنترل آنافیلاکسی در بلندمدت کار پیچیده ای است، بنابراین باید به پزشکی با تخصص ایمونولوژی مراجعه کنید.

آمادگی برای مراجعه به پزشک

برای علائمی که بر اثر آلرژی بروز می کنند به پزشک مراجعه کنید.

از پزشک بپرسید آیا باید مصرف داروها را پیش از ملاقات با او قطع کنید یا خیر مثلاً آنتی هیستامین ممکن است نتیجه تست پوست را تحت تاثیر قرار دهد.

فهرستی از موارد زیر تهیه کنید :

علائم: هر علائمی که مرتبط یا غیر مرتبط است و زمان بروز آن ها
سابقه خانوادگی آسم : شامل انواع آلرژی ها
همه داروها، ویتامین ها و مکمل هایی که مصرف می کنید به همراه دوز مصرفی

سوال هایی که باید از پزشک بپرسید

علت احتمالی علائم من چیست؟
آیا علت دیگری هم برای آن وجود دارد؟
آیا به تست نیاز است؟
چه درمانی را توصیه می کنید؟
من بیماری های دیگری هم دارم. چگونه می توانم  آنها را به بهترین شکل کنترل کنم؟
خانواده و دوستان من باید از کدام علائم اورژانسی مطلع باشند؟

آنچه پزشک ممکن است از شما بپرسد

آیا اخیراً سرماخوردگی یا عفونت دستگاه تنفسی داشته اید؟
آیا علائم شما در زمان خاصی از روز تشدید می شوند؟
آیا چیزی هست که باعث بهبود یا تشدید علائم شود؟
آیا علائم در بخش خاصی از خانه یا محل کار تشدید می شوند؟
آیا حیوان خانگی دارید و آن ها را در اتاق خواب می برید؟
آیا در خانه یا محل کار رطوبت یا نشتی آب وجود دارد؟
آیا سیگار می کشید و در معرض فرد سیگاری یا آلودگی های دیگر قرار دارید؟
تاکنون چه درمان هایی داشته اید؟ آیا تاثیری داشته اند؟