آلرژی و ایمنی شناسی بالینی
4
آلرژی به بادام زمینی

یکی از رایج ترین علت حملات آلرژیک است. علائم آلرژی به بادام زمینی می تواند خطرناک و مرگ آور باشد .برای برخی افراد مبتلا حتی کمترین مقدار آن می تواند واکنش شدیدی را ایجاد کند.این نوع مشکل در کودکان در حال افزایش است.حتی اگر تنها واکنش آلرژیک خفیف دارید بسیار مهم است تا با پزشک مشورت کنید. چرا که هنوز خطر ایجاد واکنشی شدیدتر در آینده وجود دارد.

آشنایی با علائم آلرژی به بادام زمینی

پاسخ آلرژیک معمولا ظرف چند دقیقه پس از تماس اتفاق می افتد. علائم و نشانه های حساسیت شامل موارد زیر است:

آبریزش بینی

واکنش های پوستی مانند کهیر، سرخی یا تورم

خارش یا احساس سوزن زدن در اطراف دهان و گلو

مشکلات گوارشی مانند اسهال، دل پیچه، تهوع و استفراغ

تنگی نفس یا خس خس سینه

دلایل ایجاد آلرژی به بادام زمینی

حساسیت زمانی اتفاق می افتد که سیستم ایمنی بدن به اشتباه پروتئین ها را به عنوان عامل مخرب شناسایی می کند. تماس مستقیم یا غیرمستقیم باعث می شود سیستم ایمنی، مواد شیمیایی را که عامل ایجاد کننده علائم هستند، در خون آزاد کند.

تماس مستقیم : رایج ترین عامل حساسیت ، خوردن آن یا مواد حاوی آن است. گاهی اوقات تماس مستقیم با بادام می تواند ایجاد کننده واکنش آلرژیک باشد.

تماس غیرمستقیم : این نوع تماس به اضافه کردن ناخواسته در محصول اشاره می کند. بطور کلی این مورد در اثر تماس غذا با بادام در طول فرآوری اتفاق می افتد.

تنفس واکنش آلرژیک می تواند در صورت استنشاق غبار یا اسپری حاوی بادام زمینی از منابعی مانند آرد یا اسپری روغن مخصوص آشپزی اتفاق افتاد.

عوامل خطرساز در آلرژی به بادام زمینی

دقیقا مشخص نیست چرا برخی افراد برخلاف دیگران دچار حساسیت می شوند.

سن : حساسیت های غذایی بخصوص در کودکان نوپا و نوزادان بسیار شایع است. با افزایش سن، سیستم گوارش بدن کامل تر می شود و احتمال کمتری وجود دارد تا بدن به عوامل آلرژیک واکنش نشان دهد. در برخی کودکان با افزایش سن ،حساسیت از بین می رود. با این وجود، حتی در صورت از بین رفتن حساسیت احتمال دوباره رخ دادن آن وجود دارد.

حساسیت های دیگر : اگر به یک نوع غذا حساسیت دارید، خطر حساسیت نسبت به غذاهای دیگر در شما افزایش می یابد. همچنین داشتن نوع دیگری از حساسیت مانند تب یونجه، خطر حساسیت شما نسبت به غذا را افزایش می دهد.

سابقه حساسیت در خانواده :اگر انواع دیگر آلرژی به خصوص انواع آلرژی غذایی در خانواده شما رایج است، خطر آلرژی شما بیشتر است.

درماتیت آتوپیک : برخی افراد با بیماری درماتیت آتوپیک (اگزما؛ التهاب پوست) دچار حساسیت غذایی هم هستند. درحالیکه برخی افراد فکر می کنند حساسیت های غذایی با بیش فعالی در دوران کودکی و ورم مفاصل مرتبط است، با این وجود هیچ شواهدی برای تایید این فرضیه وجود ندارد.

تشخیص آلرژی به بادام زمینی

گفتگو شما و پزشک در مورد علائم و سابقه پزشکی، فرآیند درمان را آغاز می کند. یک معاینه فیزیکی معمولا پس از گفتگو انجام می شود. قدم بعدی عمدتا شامل موارد زیر است:

گزارش غذایی: پزشک شما ممکن است از شما بخواهد تا یک گزارش روزانه از عادات غذایی، علائم و داروها تهیه کنید.

رژیم حذفی : اگر مشخص نیست که بادام زمینی عامل ایجاد کننده علائم است ، یا اگر پزشک شما فکر می کند به بیش از یک نوع غذا حساسیت دارید، ممکن است رژیم حذفی را توصیه کند و یا از شما بخواهد تا بادام زمینی یا دیگر مواد غذایی مشکوک را برای یک یا دو هفته از رژیم غذایی خود حذف کنید و سپس آیتم های حذف شده را یک به یک به رژیم غذایی اضافه کنید. این فرآیند می تواند برای پیدا کردن ارتباط علائم به غذاهای خاص بکار رود. اگر واکنش شدیدی به این غذاها نشان دادید، این روش نمی تواند گزینه ایمنی برای استفاده باشد.

آزمایش پوستی : پس از قرار دادن مقدار کمی غذا روی پوست شما با سوزن کمی آن را تحریک یا سوراخ می کنند. اگر به ماده خاصی حساسیت داشته باشید، برآمدگی یا واکنشی روی پوست ایجاد می شود.

آزمایش خون :آزمایش خون می تواند با بررسی میزان آنتی بادی های مخصوص آلرژی که به آنتی بادی های ایمونوگلوبولین (lgE) معروف هستند، قدرت پاسخگویی سیستم ایمنی شما را نسبت به یک غذای خاص بسنجد.تمام اطلاعات بدست آمده از این منابع می تواند برای تعیین اینکه شما به بادام زمینی حساسیت دارید یا اینکه علائم شما احتمالا بخاطر حساسیت به غذای دیگری است کمک کنند.

آشنایی با نحوه درمان آلرژی به بادام زمینی

هیچ درمان مشخصی برای حساسیت وجود ندارد، با این وجود پژوهشگران در حال مطالعه روشی برای ایمن درمانی (حساسیت زدایی) خوراکی هستند. این درمان شامل دادن تدریجی دوزهای افزایشی از غذاهای حاوی بادام زمینی به کودکان و بزرگسالان مبتلا به حساسیت می ‍شود. با این وجود اطمینان بلند مدت از بی خطری ایمن درمانی خوراکی حساسیت به بادام زمینی هنوز نامعلوم است و این درمان تا الان توسط اداره خوراک و داروی آمریکا (FDA) تایید نشده است.

تحقیقات جدید نشان می دهد که حساسیت زدایی کودکان 4 تا 11 ماهه با احتمال حساسیت می تواند در پیشگیری از آن موثر باشد. البته قبل از انجام این نوع درمان حتما با پزشک خود مشورت کنید زیرا مصرف اولیه و غیر صحیح ، خطرات آنافیلاکسی را افزایش می دهد.

تا زمان تایید کامل این نوع درمان، درمان های اصلی و مورد تایید ،شامل برنامه ریزی برای اجتناب از مصرف غذاهایی می شود که ایجاد کننده عامل واکنش هستند و همچنین دانستن اینکه چطور یک واکنش شدید را شناسایی و به آن پاسخ دهیم.

عوامل خطر ساز آلرژی به بادام زمینی

پیشگیری برای حساسیت به بادام زمینی

تنها راه پیشگیری ، اجتناب کامل از مصرف بادام زمینی و محصولات حاوی آن است. یک ماده غذایی بسیار رایج است و برخلاف تلاش های شما، احتمال زیادی وجود دارد که به نوعی با آن تماس داشته باشید.برای یک واکنش آلرژیک شدید، نیازمند تزریق اورژانسی اپی نفرین و رفتن به اتاق اورژانس هستید. بسیاری از افراد مبتلا به حساسیت همیشه با خود یک تزریق کننده خودکار اپی نفرین (EpiPen, Auvi-Q, Twinject) دارند. این ابزار شامل یک سرنگ و یک سوزن مخفی است که یک دوز از دارو را با فشار روی ران به بدن تزریق می کند.

راهنمای استفاده از تزریق کننده خودکار

اگر پزشک شما یک تزریق کننده خودکار اپی نفرین را تجویز کرده است :

همیشه آن را همراه داشته باشید. ایده خوبی است تا یک تزریق کننده خودکار اضافی را در داخل ماشین یا میز کار خود نگهداری کنید.

همیشه قبل از تاریخ انقضاء آن را جایگزین کنید. اپی نفرین تاریخ گذشته ممکن است تاثیر نداشته باشد.

از پزشک خود بخواهید یک تزریق کننده کمکی را هم برای شما تجویز کند. اگر تزریق کننده اصلی را جا گذاشتید، می توانید از تزریق کننده کمکی استفاده کنید.

طریقه استفاده از آن را خوب یاد بگیرید. از پزشک بخواهید شیوه استفاده را به شما نشان دهد. همچنین مطمئن شوید افراد نزدیک به شما شیوه استفاده از آن را یاد بگیرند.شخص همراه شما با تزریق آن می تواند جان شما را نجات دهد. زمان درست استفاده را بدانید. با پزشک خود در مورد چگونگی تشخیص زمان تزریق مشورت کنید. با این وجود اگر در مورد زمان درست تزریق مطمئن نیستید، معمولا بهتر است از اپی فرین اورژانسی استفاده کنید.

درمان های خانگی آلرژی به بادام زمینی

یکی از موارد کلیدی برای پیشگیری از واکنش آلرژیک، دانستن نحوه اجتناب از غذاهایی است که علائم را ایجاد می کنند.

مراحل زیر را بخاطر داشته باشید:

هیچ وقت این تصور را نداشته باشید که یک غذا حاوی بادام زمینی نیست . ممکن است در غذاهایی باشد که اصلا تصور نمی کنید. همیشه برچسب روی غذاهای تولید کارخانه‎ها را بخوانید تا مطمئن شوید حاوی این مواد غذایی یا محصولات تهیه شده از آن نیستند. غذاهای تولید شده توسط کارخانه ها باید بطور واضح نشان دهند که آیا حاوی آن هستند یا اینکه در جایی تولید شده اند که در آنجا فرآوری می شود.حتی اگر فکر می کنید از محتویات غذا آگاه هستید همیشه برچسب را چک کنید. اجزای تشکیل دهنده ممکن است تغییر کرده باشند.

هیچ وقت برچسبی را که می گوید غذا در یک کارخانه فرآوری تولید شده، نادیده نگیرید. بیشتر افراد مبتلا به حساسیت باید از تمامی محصولاتی که شامل حتی کوچکترین مقدار آن است اجتناب کنند. وقتی که شک دارید کافی است بگویید، «متشکرم، میل ندارم.» در رستوران ها و دورهمی های اجتماعی، همیشه این خطر وجود دارد که بطور تصادفی بادام زمینی بخورید. بسیاری از وخامت یک واکنش آلرژیک غذایی آگاه نیستند و ممکن است ندانند که کمترین مقدار غذا می تواند یک واکنش شدید ایجاد کند. اگر خیلی نگران هستید یک غذا حاوی عامل حساسیت زا باشد، آن را مصرف نکنید.

با پزشک خود در مورد همراه داشتن داروهای اورژانسی در صورت یک واکنش شدید مشورت کنید.

مشاوره با متخصص آلرژی

از غذاهای حاوی بادام زمینی اجتناب کنید

محصولی بسیار رایج است و اجتناب از غذاهای حاوی آن می تواند یک چالش باشد.

آجیل های زمینی یا ترکیبی
محصولات پخته شده مانند کیک و کلوچه
بستنی و دسرهای منجمد
غلات و گرانولا
نان های حاوی غله کامل
مارزیپان(Marzipan)

غذاهای ناشناخته تر ممکن است حاوی بادام زمینی یا پروتئین های آن باشند که یا از آن ساخته شده اند مانند :

شیرینی بادامی (نوقا)
سس های سالاد
آب نبات های شکلاتی، کره گرفته شده از آجیل و میوه های مغزدار (مثل کره بادام درختی) و دانه گل آفتابگردان
غذاهای قومی مانند آفریقایی، چینی، اندونزیایی، مکزیکی، تایلندی و ویتنامی
روغن آراشیس (Arachis) که نام دیگری برای روغن بادام زمینی است
غذاهای حیوانات

حساسیت به بادام زمینی در کودکان

اگر فرزند شما مبتلا به این مشکل است، از توصیه های زیر برای کمک به او استفاده کنید:

از اقوام، پرستاران ، معلمین و ... کمک بگیرید. به بزرگسالانی که وقت خود را با فرزندان شما صرف می کنند چگونگی تشخیص علائم و نشانه های واکنش آلرژیک بادام زمینی را بیاموزید. بر این نکته تاکید کنید که واکنش آلرژیک می تواند مرگ آور باشد و نیازمند اقدام سریع است.مطمئن شوید که فرزند شما هم می داند در صورت تجربه یک واکنش آلرژیک درخواست کمک کند.
از یک برنامه مکتوب استفاده کنید. فهرستی از اقداماتی که در مواجهه با یک واکنش آلرژیک باید انجام دهید، تهیه کنید از جمله ترتیب و دوزهای تمامی داروهای مصرفی و همچنین اطلاعات تماس اعضاء خانواده و خدمات دهندگان سلامت. نسخه ای از برنامه و اقدامات قابل انجام را در اختیار اعضاء خانواده، معلمین و افرادی که از فرزند شما مراقبت می کنند قرار دهید.

از فرزند خود بخواهید تا از اشتراک غذا خودداری کند. اشتراک میان وعده ها و تنقلات در بین کودکان کاملا رایج است.اگر فرزند شما به بادام زمینی حساسیت دارد، از او بخواهید تا غذای دیگران را نخورد.مطمئن شوید تزریق کننده خودکار اپی نفرین فرزند شما همیشه در دسترس است. تزریق اپی نفرین (آدرنالین) می تواند خیلی سریع از شدت یک واکنش تقریبا مرگ آور آنافیلاکسی بکاهد، با این وجود باید زود و به موقع انجام شود.

کارکنان مدرسه علاوه بر دسترسی، باید آموزش لازم را برای استفاده از تزریق کننده اپی نفرین دیده باشند. از فرزند خود بخواهید تا یک دستبند یا گردنبند هشدار دهنده پزشکی بپوشد. چنین کاری به کارکنان درمانی اجازه می دهد در صورتی که فرزند شما در طول یک واکنش شدید آلرژیک قادر به ارتباط نباشد، از درمان درست استفاده کنند.علامت هشدار باید نام و شرایط او را مشخص کند که شامل نوع حساسیت غذایی می شود.

زمان مراجعه به پزشک

اگر مبتلا به حساسیت هستید اقدامات زیر را انجام دهید :

همیشه تزریق کننده خودکار اپی نفرین را همراه داشته باشید.
یک دستبند یا گردنبند هشدار دهنده پزشکی بپوشید.

در صورت مشاهده هرگونه علائم یا نشانه های حساسیت به پزشک مراجعه کنید.

اگر واکنش آلرژیک شدید است به اورژانس بروید بخصوص اگر علائم یا نشانه های آنا

فیلاکسی در شما ظاهر شد.

آمادگی جهت مراجعه به پزشک

برای استفاده درست از وقت، ایده ی خوبی است تا از قبل آماده باشید.

توصیف علایم : آماده باشید تا به پزشک در مورد آنچه بعد از خوردن بادام زمینی برای شما اتفاق افتاده، بگویید. سعی کنید به خاطر داشته باشید که چه تعداد خوردید. اگر تعداد آن را به خاطر ندارید، به پزشک خود در مورد غذاهای حاوی بادام زمینی که علائم را در شما ایجاد کرد و مقداری را که خوردید، بگویید. فهرستی از تمامی داروهای مصرفی تهیه کنید. از جمله ویتامین ها و مکمل ها. در صورت امکان یکی از اعضای خانواده یا یکی از دوستان را همراه خود ببرید. گاهی اوقات به خاطر آوردن تمامی اطلاعات در طول ویزیت پزشک می تواند کار سختی باشد.همراه شما ممکن است چیزی را که فراموش کرده اید یا جا انداخته اید بخاطر داشته باشد.
هر گونه سوال خود را یادداشت کنید.

برخی از سوالات اساسی برای پرسش از پزشک شامل موارد زیر است.

آیا این احتمال وجود دارد که علائم من بخاطر حساسیت به بادام زمینی ایجاد شده باشد؟
چه چیز دیگری ممکن است باعث ایجاد علائم شده باشد؟
به چه آزمایش هایی نیاز دارم؟
بهترین درمان چیست؟
آیا یک راه حل کلی و جایگزین برای داروهای تجویزی وجود دارد؟
آیا باید تزریق کننده خودکار اپی نفرین را با خود همراه داشته باشم؟

اگر فرزند شما بخاطر حساسیت به پزشک مراجعه می کند، می توانید سوالات زیر را بپرسید:

آیا جایگزینی برای غذا یا غذاهایی که باعث ایجاد علائم آلرژیک در فرزند من شده است وجود دارد؟
چگونه می توانم از سلامت فرزندم با حساسیت ، در مدرسه مطمئن شوم؟

سوالاتی که پزشک ممکن است از شما بپرسد

چه زمانی فهمیدید که علائم در شما ایجاد شده است؟

بعد از خوردن بادام زمینی، چقدر طول کشید تا علائم ظاهر شوند؟

چه مقدار بادام زمینی مصرف کردید؟

آیا داروهای ضد حساسیت بدون نسخه مانند آنتی هیستامین ها را مصرف کرده اید؟ در صورت مصرف آیا موثر بوده اند؟

آیا فکر می کنید واکنش آلرژیک شما تنها بخاطر مصرف این مواد غذایی بوده یا غذاهای دیگر هم نقش داشتند؟

شدت علائم شما چقدر است؟

به نظر شما چه چیزی علائم شما را بدتر یا بهبود می بخشد؟

اگر مشکوک به حساسیت  هستید، از هر گونه تماس با بادام زمینی تا زمان دیدن پزشک اجتناب کنید. اگر دچار واکنش شَدید آلرژیک شدید به اورژانس مراجعه کنید.